Hoofdstukindeling

Wat ik gisteren al beloofde is nu af: De hoofdstukindeling van mijn scriptie. Inmiddels hebben een flink aantal weblogs waaronder MarketingFacts, de Internetjournalist en de Standaard mijn vorige bericht over mijn scriptie overgenomen.
De hoofdstukindeling kun je downloaden als PDF-bestand (133kB) of hieronder in HTML lezen. Alle opmerkingen zijn welkom via het commentaar of via mail.

Hoofdstukindeling

Jeroen Steeman (http://www.minitrue.nl)
Communicatie- en informatiewetenschappen/Nieuwe media en digitale cultuur – Universiteit Utrecht
Versie 0.1: donderdag 20 januari 2005
Nuttige bijdragers worden bedankt, maar verder kunnen aan deze reacties geen rechten worden ontleend.

1. Inleiding

Inleiding op onderwerp
Het aantal weblogs groeit enorm. Ze dienen vaak als uitlaatklep van de persoonlijke mening van de schrijver. Regelmatig komen daarop politieke onderwerpen voorbij. Inmiddels beginnen ook politici zelf de mogelijkheden van weblogs te zien. Goed voorbeeld hiervan is de campagnevan Howard Dean.

Reden van onderzoek
Maatschappelijke en wetenschappelijke relevantie van mijn onderzoek.

Vraagstelling
Zijn (politiek georiënteerde) weblogs in staat om burgers actiever te betrekken bij de politiek?

Beschrijving van indeling
Het onderzoek uit mijn scriptie wordt gevoerd vanuit drie invalshoeken. Deze zullen kijken naar weblogs en politiek. Waarom kies ik voor deze drie invalhoeken?
– Weblogs en politiek: nieuws
Politiek is onlosmakelijk verbonden met nieuws en journalistiek. Politici gebruiken media om te communiceren met hun (potentiële) kiezers. Door het internet (en weblogs) verandert de rol van de traditionele media.
– Weblogs en politiek: discussie
Het internet biedt de mogelijkheid van echte interactiviteit. De mogelijkheid van makkelijk publiceren zorgt voor discussies, daarnaast de reactiemogelijkheden op veel weblogs.
– Weblogs en politiek: gemeenschappen
Door het internet kunnen er gemeenschappen ontstaan zonder een geografische basis. Mensen komen samen op het gebied van hun interesses.

Verdere uitleg over de hoofdstukindeling.

2. Weblogs en weblogs

Definitie van weblogs (en politieke weblogs)
Uitgebreide beschrijving van weblogs. Wat zijn weblogs? Welke genres zijn er in weblogs?

Nieuw genre: weblogs
Definitie van weblog, beschrijving van verschillende genres

Kenmerken van weblogs
Hoe ziet een standaard weblog er uit?

Politieke weblogs
Korte voorbeelden van weblogs in de verschillende categorieën (politici schrijven over politiek, etc.)

3. Nieuws

Korte inleiding
De oude ‘traditionele’ media raken hun grip op het nieuws kwijt. Makkelijke publicatievormen zoals weblogs zorgen ervoor dat iedereen een journalist kan worden. (Gillmore, We The Media) Hoe zit het met de journalistieke idealen van hoor en werderhoor en objectiviteit? Is het publiek in staat om zelf om te gaan met de massa aan informatie?

Traditionele media
Hoe schrijven traditionele media over politiek? Is er sprake van een crisis in de politiek door de verslaggeving in de media? Wat is de betekenis van Spin?
Horserace (Castells): Politiek is afhankelijk van grote media (framing). Bij de grote media domineren kijkcijfers (commercie), vgl. Habermas. Politiek moet opboksen tegen entertainment.

Iedereen kan publiceren
Weblogs zorgen ervoor dat iedereen die wil informatie kan publiceren. Vergelijking met vroege kranten in de negentiende eeuw, vgl Habermas. The Structural Transformation of the Public Sphere
Commercialisering van de kranten zorgde voor een minder actieve rol van het publiek bij het construeren van nieuws, advertenties worden belangrijker. Is dat ook zo met weblogs? Wel meer commercie, maar het blijft mogelijk voor individuele gebruiker om (a) te reageren en om (b) een eigen weblog te beginnen. Nu kan _echt_ iedereen publiceren.

Angst van traditionele media voor weblogs
In de praktijk blijkt dat webloggers meestal niet zelf nieuws produceren, maar het gebruiken als aanleiding om zelf meer over het onderwerp te schrijven. Weblogs interpreteren het nieuws en geven het duiding. Veel weblogs verwijzen naar (internetsites van) traditionele media van het harde nieuws. Zelf wordt het besproken in weblogs.
Weblogs zorgen voor interpretatie van feiten, daarin zijn ze wel (min of meer) concurrenten van de traditionele media.

Sed quis custodiet ipsos custodes?
Wie bewaakt de bewakers? De traditionele media worden gezien als bewakers van de politiek. Nu blijkt dat sommige weblogs fungeren als bewakers van deze bewakers. Rol van traditionele media blijft nog steeds groot, maar er is de mogelijkheid om (collectief) een tegengeluid te laten horen.

Concrete Literatuur
Daniel Drezner en Henry Farell, The power and politics of blogs (2004)
Wat is de invloed van bloggers op traditionele media? In de VS blijkt die groot te zijn omdat journalisten weblogs lezen. Hoe is dat in Nederland?

Jeroen Steeman , Blogging politics (2004)
Theorieën over de crisis van de democratie geprojecteerd op weblogs.

Jürgen Habermas, On the genesis of the Bourgeois Public Sphere, Reader Media & Democratie
Ontstaan van kleine onafhankelijke kranten

Brian McNair, Spin, Whores, Spin, Reader Media & Democratie
Brian McNair : Horserace kan zorgen voor demystificatie van politiek, doordat het constant wordt besproken.

Simone Chambers, A Culture of Publicity, Reader Media & Democratie
Publiciteit zorgt ervoor dat het publiek de overheid kan controleren in rationele discussie. Brug naar Weblogs en discussie.

4. Discussie

Weblogs veroorzaken discussie
Door de eigenschappen van weblogs veroorzaken ze debat. Denk aan de reactiemogelijkheden, maar ook aan de netwerkstructuur van de blogosphere.

De kwaliteit van een weblogdiscussie
Voldoen de debatten in weblogs meer aan de idealen van Habermas? Onderzoek naar ideale gesprekssituatie van Habermas door Elmine Wijnia.

Het publieke debat
Belangrijk voor politici is het “publieke debat”. Wat is “het publieke debat” precies? De inhoud van het publieke debat wordt bepaalt door de media en door personen in het nieuws (politici).
Weblogs vormen een verbinding tussen het “publieke debat” in de media en de echte publieke debat in het volk.
In hoeverre zijn weblogs in staat om het publieke debat te beïnvloeden?

Politici in discussie
Politici kunnen zich mengen in deze discussie, onder andere door eigen weblogs. Hiermee bouwen ze een eigen publiek op en daarmee een stevige gemeenschap. (Brug naar hoofdstuk 5.)

Concrete Literatuur
Elmine Wijnia, Een goed gesprek onder miljoenen ogen: het weblog als knooppunt voor online interactie (2004)
Ideale gesprekssituatie van Habermas, in vergelijking met andere genres.

Jürgen Habermas, The Public Sphere, Reader Media & Democratie

McNair, The sound of the crowd, Reader Media & Democratie
Hoe burgers geen toegang hebben tot traditionele media om deel te nemen aan het debat

Davis, The Internet as Participatory Forum, Reader Media & Democratie
Kritiek op het idee dat internet zorgt voor een betere politieke discussie

Joichi Ito, Emergent Democracy, Extreme Democracy
Stukjes over netwerkende functies van weblogs

Clay Shirky, Power Laws, Weblogs and Inequality, Extreme Democracy

Valdis Krebs, It’s the Conversations, Stupid!, Extreme democracy
Wat beïnvloed mensen om de participeren?

Ross Mayfield, Social Network Dynamics and Participatory Politics, Extreme Democracy

5. Gemeenschap

Voorbeeld: De antiglobaliseringsbeweging
De antiglobaliseringsbeweging is er in geslaagd om door middel van nieuwe media zijn stem te laten horen. (Zelfs uit te groeien tot een tweede supermacht.) Dit geeft de kracht weer die er achter internetgemeenschappen kan zitten. Politici en politieke bewegingen moten hier gebruik van maken!

Webloggemeenschappen
Weblogs creëren hun eigen lezerspubliek. Door reacties en discussies gaat dat publiek zich binden aan het weblog (trouw). Hoe ver willen lezers gaan voor (de schrijvers) van een weblog?

Hoe bouwen politici een gemeenschap?
Politici kunnen door middel van weblogs bijdragen in de publieke discussies op internet én (mede) daardoor een gemeenschap opbouwen.
(Gekozen) politici hebben uit zichzelf natuurlijk al een basis: de kiezers. Deze groep kan worden omgevormd tot een hechte gemeenschap die veel overheeft voor haar ideaal.

Nog inwerken
Onderzoek van Howard Rheingold, Henry Jenkins en Marianne van den Boomen

Concrete literatuur
Joe Trippi, Foreword, Extreme Democracy

Joe Trippi, The Revolution Will Not Be Televised

James Moore, The Second Superpower Rears its Beautiful Head, Extreme Democracy Global Social
Movement krijgt macht door het internet. Wat kan de (oppositie-)politiek hiermee?

6. Reacties uit het veld

Korte samenvatting van de aanbevelingen uit de vorige hoofdstukken

Interviews
Hoe denken politici over deze aanpak? In hoeverre zijn ze zelf al met weblogs bezig, wat is de reden daarvoor. Denken ze dat het de moeite waard is om meer aandacht in weblogs te steken?

7. Conclusies uit deze scriptie

Bespreking van alle (nieuwe) ideeën uit de vorige hoofdstukken. Hiermee kunnen we de onderzoeksvraag beantwoorden en tot een eindconclusie komen.

11 comments
  1. In mijn scriptie beschrijf ik de vergelijking tussen het 18e eeuwse Habermassiaanse koffiehuis en de weblog. Beide staan centraal om plaats van debat en discussie. Nieuws wordt daar besproken en gedeeld. Misschien een aardige invalshoek nog? Mijn scriptie is haast klaar … daar bespreek ik het uitgebreider in. Mocht je wat willen weten dan weet je me te vinden. Succes!

  2. Een aantal punten zijn hierboven al genoemd. Een punt dat volgens mij absoluut van belang is in het hele debat is de rol van weblogs in nieuwsverspreiding. Denk aan de modellen van Morgan Stanley of Stephen van Dyke. O.a. HP heeft onderzoek gedaan naar hoe een meme zich verspreid op internet en welk effect dit heeft op de beeldvorming.

  3. Ik zal er over nadenken.

  4. Net als Pierre mis ik toch een vorm van kritiek op het weblog-principe (tenminste, zoals we dat in NL kennen).

    Jouw stokpaardje is de internetcampagne van Dean, maar misschien moet je aangeven in hoeverre de betrokken amerikaanse weblogs overeenkomen (en vooral verschillen) van de doorsnee nederlandse weblog, want ik denk dat hier geen sprake is van twee druppels water.

    Het nederlandse weblogklimaat lijkt te bestaan uit
    a) shocklogs
    b) linkdumps
    c) persoonlijke journals
    en het lijkt me duidelijk dat de grootste nederlandse weblogs toch vooral vallen onder de term ‘shocklog’.
    Een aantal van deze logs kunnen beschouwd worden als ‘bewakers van het nieuws’ denk ik.
    Aan de andere kant, als je de zin ‘de achterban wordt mondiger’ los laat op sommige comments, dan is deze ontwikkeling niet per definitie positief te noemen.

  5. Alvast bedankt voor je reactie Pierre. Aanleiding voor dit onderwerp was de campagne van Howard Dean, hij wist door het gebruik van internet en weblogs op te klimmen van kansloos tot een van de grote kanshebbers in de Amerikaanse voorverkiezingen. Het onderzoek wil proberen om daaromheen meer duidelijkheid te creëren, ook voor de Nederlandse situatie.

    Daarnaast noem je in je laatste deel al de voordelen van weblogs; de achterban wordt mondiger en maakt het daardoor moeilijker voor een politicus om de verdeel-en-heerstactiek toe te passen.

  6. Ik zie een typo in je inleiding: ‘relevatie’ moet ‘relevantie’ zijn. Krijg ik nu een plaatsje in je dankwoord?
    Please?

  7. Ik ook bij de standaard! Das leuk! Ik zal snel even de tijd nemen voor je hoofdstukindeling!
    Je hoort van me!

  8. Ik vind de opzet van de scriptie erg naar een positieve conclusie toegeschreven is. Oude media zijn oud, weblogs zijn de nieuwe media, politiek moet hier rekening mee houden.
    Pim Fortuin had geen weblog nodig om het volg achter zich te krijgen en het gros van de webloggers was tegen een herverkiezing van George.
    Zijn weblogs niet gewoon leuk voor wat geneuzel van een clubje intellectuelen die vroeger lekker met een pijp in het bruin café de volgende revolutie zaten te bedenken? Politiek gaat over macht, niet over discussie en gemeenschappen, dat doet hoogstens de SP.

    Zonder gekkigheid: uitspraken als “Politiek moet opboksen tegen entertainment.” doen vermoeden dat je van mening bent dat alle politici idealisten zijn die het beste voor hebben met het volk en proberen hun boodschap zo helder en zuiver mogelijk over te brengen. En dat is zeker niet altijd het geval.
    Een gemeenschap en een mondige achterban heeft ook nadelen. Lubbers zal niet veel behoefte gehad hebben aan een weblog met kritische lezers toen hij beschuldigd werd van niet helemaal vrouwvriendelijk handelen.
    En “verdeel en heers” is ook in de politiek een al sinds tijden toegepaste tactiek die met weblogs wel eens moeilijker toe te passen kan zijn.

  9. Je stelt: “(Gekozen) politici hebben uit zichzelf natuurlijk al een basis: de kiezers. Deze groep kan worden omgevormd tot een hechte gemeenschap die veel overheeft voor haar ideaal.”

    Pas op voor wishfull thinking. Elders heb je het ook over ‘stevige gemeenschappen’. Ik heb mijn twijfels. Zeker wat de gekozen politici betreft. Als volskvertegenwoordigers zitten zij in de raad of in de kamer om het algemeen belang te dienen. Niet om hechte gemeenschappen te scheppen die per definitie een deelbelang ontwikkelen. Wellicht kunnen zij ‘lichte gemeenschappen’ helpen ontstaan. Zie hierover het essay van Duyvendak en Hurenkamp ‘Kiezen voor de kudde’ (http://www.kiezenvoordekudde.nl/)

  10. In het experiment met een open source scriptie hoort ook het commentaar van de juf openbaar te zijn 😉 Bijgaand mijn reacties op de ‘inhoudsopgave’ (al is dit nog niet wat ik bedoelde met een uitgebreide inhoudsopgave; ik bedoel echt een saaie lijst met genummerde paragrafen en subparagrafen en subsubparagrefen, zodat echt zichtbaar is hoe je je onderzoek en je argumentatie gaat opbouwen). Maar goed, het is een begin, en er is veel over te zeggen, juist omdat je zoveel (impliciete) veronderstellingen weggeeft…

    Onder het kopje ‘3. Nieuws’ schrijf je: ‘Is het publiek in staat om zelf om te gaan met de massa aan informatie?’

    Die laatste vraag lijkt me niet te behoren tot de scope van je scriptie. Of bedoel je iets in termen van: is het publiek zelf ook ontevreden met de traditionele vormen van politiek nieuws en publiek debat? Dan zie ik het verband met politieke weblogs wel.

    Je schrijft: ‘Vergelijking met vroege kranten in de negentiende eeuw, vgl Habermas. The Structural Transformation of the Public Sphere’
    Habermas wijst erop dat die vroege kranten zeer ideologisch, maar niet commercieel ingebed waren. Leuk punt voor vergelijking weblogs: lijken die op Habermas vroege kranten, en biedt dat een revitalisering van de publieke sfeer, die immers hedentendage volgens Habermas zo verpieterd, verspinterd en geprivatiseerd is geraakt? Hier ook behandelen: de eisen/idealen die Habermas stelt aan een publieke sfeer/publiek debat (anders komt punt 4 uit de lucht vallen)

    Iedereen kan publiceren:
    Je schrijft: ‘Commercialisering van de kranten zorgde voor een minder actieve rol van het publiek bij het construeren van nieuws, advertenties worden belangrijker.’
    Commercialisering reduceren tot het belang van advertenties en mindere invloed van het publiek is nogal smal. Commercialisering is veel meer: gaat om mediaconglomeraten en persconcentratie, opheffing lokale kranten en lokale publiek omroepen, multimediachanelling, spin offs, merchandizing, belang van aandeelhouders tevreden houden, bepaalde politiek ideologische achterban cq markt behouden etc. Tegenover al deze aspecten brengen weblogs een eigen dynamiek in, dat ook als zodanig benoemen.
    De stap naar ‘nu kan iedereen echt publiceren’ is meer een bekroning van het Internet-debat; dit werd namelijk altijd gezegd van het Internet in zijn algemeenheid, maar het was behalve in mailinglists en newsgroups, lange tijd gewoon nooit waar, tot er webfora en weblogs kwamen. De stap ‘nu kan iedereen echt publiceren’ verhoudt zich nauwelijks tot de commercialisering van traditionele media, want daar kan tegenwoordig ook elke Tokkie ‘iets publiceren’. Oftewel: waar, en in welke zin is de non-participatie van het publiek een probleem voor traditionele media (debat over civic journalism zoals veel kranten dat voeren)

    Je schrijft: ‘Weblogs zorgen voor interpretatie van feiten, daarin zijn ze wel (min of meer) concurrenten van de traditionele media.’
    Dat ‘wel’ suggereert dat je hiervoor ergens hebt beargumenteerd dat weblogs op een ander vlak *geen* concurrentie zijn voor traditionele media. Dit systematisch benoemen.

    ‘de mogelijkheid om (collectief) een tegengeluid te laten horen’.
    Interessante kwestie is of weblogs in het algemeen, of bepaalde weblogs in het bijzonder, of bepaalde participanten in het bijzonder nu als *collectief* zijn op te vatten. Niet in de traditionele opvatting van ‘collectief’ lijkt me. Misschien in termen van Nancy Fraser’s ‘counterpublics’? Of misschien moeten er andere concepten naast simpele schema’s als collectief vs individueel vs groepsvorming worden verzonnen….

    4. Discussie.
    Je schrijft: ‘Door de eigenschappen van weblogs veroorzaken ze debat.’
    Kort door de bocht: heb je aangetoond in je eerdere delen dat weblogs specifieke vormen van debat veroorzaken? Dwz andere vormen van debat dan die door interactie en reactie zoals al langer bestaand op Internet (mailinglists, newsgroups, webfora, chatkanalen, chatrooms) voorkomen? En waarin is een weblog-debat anders dan die andere internet-debatten?

    Je schrijft: ‘Voldoen de debatten in weblogs meer aan de idealen van Habermas?’
    Leuk punt, maar Habermas eisen/idealen wel eerst introduceren onder 3.

    Je schrijft: ‘De inhoud van het publieke debat wordt bepaalt door de media en door personen in het nieuws (politici).’
    Waar komt die definitie vandaan? Wat betekent ‘de media’ hier: Hilversum & Hollywood (dwz industrieel-culturele mediaconglomeraten), of modaliteiten als spraak, schrift, drukwerk, e-text en video? Hoe verhoudt die definitie zich tot die van Habermas?

    Je schrijft: ‘Weblogs vormen een verbinding tussen het “publieke debat” in de media en de echte publieke debat in het volk.’
    Leuk, maar dit veronderstelt wel dat je eerst hebt aangetoond dat er twee verschilende soorten publiek debat bestaan, een gemediatiseerde en een ‘echte’. Aantonen/onderbouwen. En pas op met ‘echtheid’ tegenover gemediatiseerd – bestaat er wel zuivere, ongemedieerde communicatie?

    Je schrijft: ‘In hoeverre zijn weblogs in staat om het publieke debat te beïnvloeden?’
    Hoe ga je dit onderzoeken: case studies? Interviews? webloganalyses?

    5. Gemeenschap
    Over de antiglobaliseringsbeweging schrijf je: ”Zelfs uit te groeien tot een tweede supermacht.’
    Oh? Wat is dan de eerste: de kapitalistische globaliseringsbeweging van multinationals en organisaties? Zijn die van een vergelijkbare supermacht? Wat is dan je definitie van macht?

    ‘Politici en politieke bewegingen moten hier gebruik van maken!’
    Je veronderstelt hier nogal wat:
    1. ze maken er nu vrijwel geen gebruik van – aantonen/onderbouwen (tegenargument: traditionele (Trippi) en radicale en terroristische bewegingen maken er al gebruik van)
    2. het is goed als ze er gebruik van maken – aantonen/onderbouwen (tegenargument: het is inkapseling van een autonome tegenbeweging, in geval van terrorisme waarschijnlijk goed, maar in het geval van antiglobalisering krijg je zoiets als nep-Shell-milieactivisme, PR ‘green washing’)

    Webloggemeenschappen
    ‘Weblogs creëren hun eigen lezerspubliek.’
    Behandelen: wanneer wordt een lezerspubliek een gemeenschap? Wat moet er dan gebeuren?

    Je schrijft: ‘(Gekozen) politici hebben uit zichzelf natuurlijk al een basis: de kiezers. Deze groep kan worden omgevormd tot een hechte gemeenschap die veel overheeft voor haar ideaal.’
    Dit veronderstelt dat het doel van zo’n politieke weblog is om kiezers tot een gemeenschap te maken. Zou het niet andersom zijn: een gemeenschap van weblogparticipanten om te turnen tot kiezers?

    Je schrijft: ‘Korte samenvatting van de aanbevelingen uit de vorige hoofdstukken’
    Niet genoemd in je opzet van die hoofdstukken…

    Je schrijft: ‘Hoe denken politici over deze aanpak?’
    Onduidelijk: kennelijk werk je naar een voorstel voor een bepaald type aanpak toe. De lijn waarlangs je daartoe komt is mij niet duidelijk. Waaruit bestaat ‘die aanpak’ precies?

  11. ‘De Stem van het Volk’ streeft naar Politieke bewustwording en verenigen van,
    Oprechte, Onbaatzuchtige, Vaderlandslievende, Bekwame Nederlanders met als doel:
    Het tot stand komen van een Oprechte, Open, Zuinige, Sobere, Eenvoudige, Constructieve, Doeltreffende Overheid ten dienste van de algemene samenleving en voor Herstel en Behoud van Goed Fatsoen, Waarden en Normen, Sociale en Economische Welvaart en onze Nederlandse Taal, Cultuur en Identiteit. Alleen Eendracht maakt Macht!
    Gaarne Uw antwoord. Met Dank en Vriendelijke Groet van J. Lindenburg

    n.b.: z.m. willen wij gaarne een link met U wisselen, http://www.destemvanhetvolk.com
    The above abridged communication and/or the Websites concerned can/may be
    adapted to and on application also be furnished in the English language.
    Thank you kindly for attention.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *