Beste redactie van De Leugen Regeert, (deel II)

Vandaag ontving ik een antwoord van De Leugen Regeert op mijn e-mail van 9 januari. Mijn reactie daarop staat eronder.

Beste Jeroen,
Volgens mij heb jij iets niet goed gehoord (of wij hebben het niet duidelijk genoeg gebracht). In de voorbeelden die Francisco van Jole noemde, ging het juist over de ‘traditionele’ journalisten die iets klakkeloos overnamen zonder te checken. Alleen de site volkomenkut.com kreeg een sneer omdat een maker zich verontwaardigd had uitgelaten over de onthoofdingsfilmpjes, die je notabene via volkomenkot.com kunt zien…

Ik hoor graag weer van je met voorbeelden van leugens in de journalistiek, ook als Van Jole zich daaraan bezondigt!

Hartelijke groeten,
Marieke Rietkerk
Eindredacteur De Leugen Regeert

Mijn reactie:

Beste Marieke,
Allereerst wil ik je graag bedanken voor je antwoord. Ik zal deze samen met m’n reactie hieronder ook weer op mijn weblog zetten, inmiddels hebben er al een aantal mensen gereageerd om mijn eerdere bericht op http://www.minitrue.nl/post/1/92.

In mijn eerste reactie heb ik gemeld dat de zaken die Van Jole aanhaalt in zijn column goede voorbeeldingen zijn van ‘traditionele’ journalisten die klakkeloos overnemen zonder te checken. Het is alleen erg jammer dat hij hiervoor geen credits geeft aan de websites die hier vaak achterkomen: de weblogs. In het geval van het Rifo79 was het GeenStijl.nl dat ontdekte dat het Radio1journaal het mis had. In Amerika waren het ook weblogs die Rathergate (over de vervalste papieren van Bush) aan het licht brachten. De kracht van weblogs is dat ze kunnen waken over de berichtgeving van de traditionele media, ongeveer zoals De Leugen Regeert dat nu doet.

In het geval van Volkomenkut.com ligt juist de fout bij de journalisten. Volgens hun ‘morele plicht’ zijn zij juist degene die deze berichten moeten checken. De manier waarop Van Jole het onderwerp brengt, legt de schuld compleet bij Volkomenkut.com. Ik volg de berichtgeving van de media over weblogs op de voet en het valt me op dat Van Jole altijd een negatieve houding aanneemt ten opzichte van weblogs. Nu ben ik het ermee eens dat Volkomenkut.com soms over de schreef gaat, bijvoorbeeld met het linken van onthoofdingen, en de opmerkingen van de redactie van Volkomenkut.com maakt dat natuurlijk niet beter.

Het lijkt wel alsof Francisco van Jole een persoonlijke kruistocht tegen weblogs voert. In discussiebijeenkomsten van de NvJ heb ik wel eens met hem gepraat over dit onderwerp, waarbij hij enorm heftig reageert. Sinds het mislukken van zijn eigen internetbedrijf kan hij alleen maar negatief zijn over innovaties op het internet. Dat is juist het punt dat me zo stoort en waarom ik besloten heb om deze mail te schrijven.

Gekoppeld daaraan en belangrijker nog vind ik eigenlijk het antwoord op mijn laatste vraag en helaas reageer je daar niet op. Waarom proberen de media (in dit geval De Leugen Regeert) niet eens verder te kijken? Er zijn genoeg internetdeskundigen met een wetenschappelijke achtergrond die minder bevooroordeeld over zaken kunnen berichten. De Universiteit Utrecht biedt een masteropleiding aan op het gebied van Nieuwe Media en Digitale Cultuur en doet uitgebreid onderzoek naar dit onderwerp.

Als ik meer voorbeelden vind van leugens in de journalistiek (online of offline) dan zal ik die zeker doorgeven.

Met vriendelijke groeten,

Jeroen Steeman
Student Nieuwe Media en Digitale Cultuur
http://www.minitrue.nl

Beste redactie van De Leugen Regeert,

Allereerst wil ik zeggen dat ik vaak met veel plezier naar jullie programma kijk, het enige programma op de Nederlandse televisie dat bericht over de toestand van de media in Nederland. (…)
Vorige week vrijdag werd ik onaangenaam verrast door de column van zelfbenoemd internetexpert Francisco van Jole. In deze column besprak Van Jole de missers van de traditionele media als het gaat om nieuwsfeiten die te maken hebben met het internet. Hij begint voortvarend met het voorbeeld van NOVA waarin blijkt dat één persoon de hele groep thuisblijvers blijkt te zijn.

Hoe slim is het publiek?

Suze Krijnen heeft voor haar minor Journalistiek van de Universiteit Utrecht een scriptie geschreven over weblogs en civiele journalistiek. Civiele journalistiek moet gezien worden als journalistiek door burgers, uitstekend voorbeeld hiervan is Ohmynews uit Zuid-Korea.
Krijnen geeft een mooi overzicht van het huidige debat in de wetenschap en in de journalistiek. Aan de ene kant staat de wetenschap die van mening is dat het publiek heel goed in staat is om zelf nieuws te schrijven en om zelf te selecteren in dat nieuwsaanbod. De heersende opvatting binnen de journalistiek is juist dat het publiek niet in staat is om die keuze te maken, daar hebben ze journalisten voor nodig.

Zelf merk ik dat journalisten als de dood zijn voor het internet omdat dat hun bekende wereldje volledig op z’n kop kan zetten. Koploper hierin is alles-wantrouwer Francisco van Jole. Gelukkig komen er in de scriptie ook webloggers en wetenschappers, waaronder mijn nederige ik, aan het woord. Een paar quotes die mijn opvattingen bevestigen:

“Op een weblog schrijf je wat je wil. Dat is geen journalistiek”, zegt de Vlaamse onlinejournalist Dominique Deckmyn (verbonden aan de krant De Standaard). Weblogs zijn een losse cultuur die niet strookt met de journalistieke werkwijze. Veel bloggers respecteren de journalistieke regels niet, zoals hoor en wederhoor en het controleren van bronnen. De inhoud van berichten wordt niet gecontroleerd, is soms gemanipuleerd (vaak het geval met beeldmateriaal), eenzijdig (gebaseerd op slechts één bron), en de stukjes worden zelf onmiddellijk op het internet geplaatst. “Journalistiek kost tijd”, zegt Van Jole, “en tijd is er niet in de snelle weblogwereld.”

Ik denk dat deze opmerkingen de spijker op z’n kop slaan: Weblogs zijn geen journalistiek in de trant van nieuwsgaring zoals het zo objectief mogelijk presenteren van de feiten. Weblogs verwijzen zelf namelijk vaak naar ‘traditionele’ nieuwsbronnen. Weblogs zijn juist uitermate geschikt om nieuws te duiden. Het vertrouwen van het publiek dat de traditionele journalistiek daar in slaagt, verdwijnt. In de plaats daarvan gaat de lezer op internet op zoek naar informatie die kan helpen bij het interpreteren van nieuws.

“De reactiemogelijkheid is het meest overschatte kenmerk van de weblog”, zegt Van Jole. Hij is niet de enige. De journalistieke professie kent het publiek geen grote oordelingsbevoegdheid over de kwaliteit van het werk toe. Journalisten houden het liefst de teugels in eigen handen. Zij houden zich zelf al op de hoogte van wat er zich in de wereld afspeelt. “Journalisten hebben de kennis en vaardigheid in huis om op journalistieke gronden hun nieuwskeuze aan een publiek te presenteren en die informatie te interpreteren”, aldus Van Jole.

De journalistiek heeft geen monopolie op de publieke discussie. Weblogs zijn bij uitstek geschikt om een combinatie te maken van de publieke discussie zoals die in de media wordt gevoerd en van de echte publieke discussie; zoals die gevoerd wordt op straat.

De complete scriptie We-media, Weblogs voor een betere civiele journalistiek is te downloaden in PDF-formaat (249kB).

Raed and journalists vs. weblogs

Yesterday I visited an NVJ-internet meeting I told about in my previous post. The meeting was devided in two parts. In the first part the famous Iraki blogger Raed talked about the way he writes about life in Iraq. The second part was planned to be a discussion about journalism and new media (weblogs in particular).

Raed
Raed told us how he started with his weblog just to communicate with his friends, among which is Salam Pax. But in a while he recieved a lot of requests for more information about the actual situation in Iraq. Raed decided to write about in in his weblog.
Read explained that most of his visitors are from the United States. He is sure that the only visitor from Iraq is his mother, who has her own weblog as well.
The purpose of Read’s weblog is to control and deconstruct the traditional media reporting about Iraq. He uses global available facts and pictures to ‘check’ if the traditional media are doing a good job.
A lot of (American) readers see Raed as a representative of the Iraqi people. Read reacts furiously on this and says that his weblog only represents his own opinion and that he never had the illusion that he could represent others with his weblog.

Journalists vs. weblogs
The second part of the evening was occupied by a discussion about new media and their consequences on journalism. It is an understatement to say that the discussies was animated. I sensed among the journalist a gigantic fear of weblogs. They are seen as a threath to journalism, in stead of a huge opportunity. The discussion was heavilly dominated by selfappointed internet expert Francisco ‘the finger’ van Jole. He immediately stated that weblogging never can be seen as any form of journalism.
Luckilly there were some Belgian researchers who stood up agianst Van Jole and his rock steady opinion. One of them came with the great metaphore which compared weblogging as a tool to the pen and paper. It is just another way of writing and publishing. I had a nice conversation with them after the discussion in the bar of the hotel where the meeting was held. (Maarten blogged a nice story about this night: Live From Brussels
Afer all I noticed that a lot of journalist are very arrogant in the way they look at new media. Webloggers can never be journalistic because they (all) don’t follow the journalistic values of independent reporting, they are always subjective. I strongly doubt that. I don’t think there is such thing as complete objectivity. This generation of readers knows that some newspapers are reporting from a specific perspective. The new generation will be able to do the same at weblogs: making their own choice of which medium, newspaper of weblog to believe.