[4.1] Het belang van nieuws

In het tweede hoofdstuk heb ik een eerste aanzet gedaan tot het uitleggen van de relatie tussen de politiek, media en burgers. Dit hoofdstuk gaat verder in op de rol die media spelen in het doorgeven van nieuws van politici naar burgers en de rol die weblogs hierin kunnen spelen.

De definitie van nieuws ligt al verscholen in het woord zelf. Nieuws gaat over nieuwe dingen - zaken waar we eerst nog niet van op de hoogte waren, maar die wel belangrijk zijn om te weten. Gekoppeld aan het nieuws zijn de achtergronden. Dat zijn bijvoorbeeld de reacties van politici op actuele gebeurtenissen of het commentaar van een expert.

Het tweede hoofdstuk liet zien dat zowel politici als burgers grote belangen hebben bij de nieuwsvoorziening zoals die door de traditionele media wordt onderhouden. Burgers zijn afhankelijk van het nieuws om zich een mening te vormen over politici en hun achterliggende ideologie. Op basis daarvan brengen ze hun stem uit bij verkiezingen en zullen ze discussies aangaan met elkaar over politieke onderwerpen.

Politici zijn op hun beurt weer afhankelijk van de media om nieuws ten aanzien van hun beleid of hun reactie op actuele gebeurtenissen door te sturen naar de burgers. Daarbij zullen ze (bewust of onbewust) proberen om door middel van spinning de berichtgeving in hun voordeel te beïnvloeden.

De afhankelijkheid van traditionele media

De media zijn tenslotte op hun beurt weer afhankelijk van zowel de politici als van de burgers. Ze zijn afhankelijk van politici omdat dat de groep is die meestal het nieuws 'maakt', bijvoorbeeld door het vaststellen van nieuw beleid of door het geven van een statement in een interview. Daarnaast geven politici commentaar op andere actuele gebeurtenissen die in de gemeente, het land of in de wereld gebeuren. Tenslotte hebben politici ook directe invloed op de traditionele media door het beleid dat ze uitstippelen. In Nederland debatteren politici in de eerste helft van 2005 over de inhoud van een nieuwe Mediawet met concrete gevolgen voor de publieke omroepen.

Aan de andere kant zijn media afhankelijk van de burgers. Traditionele media zijn opgezet als traditionele bedrijven, met als doelstelling om winst te maken. Belangrijk voor deze winst is het aantal kijkers, luisteraars en lezers. Of het publiek betaalt direct voor het aanbod van informatie, of anderen betalen voor hen doordat het publiek wordt blootgesteld aan advertenties. Hogere cijfers betekenen een groter bereik onder het publiek en dat betekent weer meer inkomsten.

In Nederland en andere landen bestaan er naast commerciële media ook publieke media, voornamelijk in de vorm van radio en televisie. Publieke omroepen zijn aan het begin van het radiotijdperk opgericht door de overheid om de burgers niet alleen te amuseren, maar ook om ze te informeren over maatschappelijke onderwerpen.

In Nederland ontstond een aparte situatie. De overheid besloot in de begindagen van de radio om de verschillende zuilen ieder te laten ondersteunen via hun eigen omroepvereniging. Zo richtten katholieken de Katholieke Radio-omroep (KRO) op en de socialisten organiseerden zich in de Vereeniging van Arbeiders Radio Amateurs (VARA). Hierdoor ontstond er een gevarieerd en levendig medialandschap. Dat is nog steeds terug te zien in de "missie" van de Nederlandse Publieke Omroep, waarin de nadruk wordt gelegd op de verschillende levensbeschouwelijke achtergronden van de omroepverenigingen.

De Publieke Omroep is van en voor iedereen en bindt de Nederlandse samenleving met programma's die informeren, inspireren en amuseren.
Toelichting: Ons doel is om zoveel mogelijk mensen in contact te brengen met radio- en televisieprogramma's die gemaakt worden op grond van journalistieke en artistieke overwegingen en vanuit verschillende levensbeschouwelijke achtergronden. Daarmee willen wij kijkers en luisteraars informeren, amuseren en soms iets leren. (1)

De publieke omroepen zijn niet, zoals de commerciële omroepen, gebonden aan een behoefte om winst te maken, maar ze moeten tegenwoordig wel concurreren met de commerciële media. Het belangrijkste meetinstrument dat de politiek, als opdrachtgever, gebruikt om de mate van succes te meten zijn ook weer de kijk- en luistercijfers. Zo blijven alle traditionele massamedia min of meer gebonden aan de cijfers.

[Volgende pagina >>>]

Voetnoten

  1. Publieke Omroep Corporate, Missie,
    http://portal.omroep.nl/nossites?nav=rawvDsHjCqBrEdCgBnB (27 mei 2005)