[7.3] Van publieke sfeer naar blogosfeer

Het vijfde hoofdstuk gaat nader in op de rol die het debat speelt in de relatie tussen burgers, politici en media en de rol die weblogs daarin kunnen spelen. Het bespreekt deelvraag b.: Bieden weblogs de mogelijkheid om deel te nemen aan het publieke politieke debat?

De publieke sfeer

Het hoofdstuk begint met het uitleggen van het belang van een maatschappelijke of publieke discussie voor het politieke proces. Een politicus is hierdoor in staat om (via de media) op de hoogte te blijven van wat er leeft onder de bevolking.

De Duitse wetenschapper Habermas heeft zich uitgebreid bezig gehouden met het debat, zowel op abstract communicatief niveau, als op maatschappelijk niveau. Op maatschappelijk niveau stelt Habermas dat er in een publieke sfeer rationele debatten gevoerd kunnen worden, mits er voldaan kan worden aan een aantal voorwaarden. Ten eerste moet de publieke sfeer vrij toegankelijk zijn voor alle burgers. Ten tweede moeten de burgers onafhankelijk handelen en mogen burgers die deelnemen aan het debat niet bedrijfshalve, beroepshalve of ambtshalve optreden. En tenslotte mogen de burgers niet onderworpen worden aan enige vorm van dwang van buitenaf.

De traditionele media kunnen niet voldoen aan deze eisen, simpelweg omdat ze niet alle burgers toegang kunnen geven tot het debat dat zich in de media afspeelt. Als oplossing hiervoor nemen de traditionele media hun toevlucht tot representatie. Bepaalde bevolkingsgroepen worden door maatschappelijke organisaties in het publieke debat in de media gerepresenteerd. Habermas waarschuwt echter en stelt dat deze representatie het debat in de publieke sfeer verstoord. De maatschappelijke organisaties gaan namelijk uit eigen belang handelen en doorbreken daarmee de tweede eis aan de publieke sfeer. Ze proberen om met gespinde informatie de achterban achter zich te houden.

Weblogs zorgen voor publieke sfeer

Weblogs zijn daarentegen wel in staat om alle eisen van Habermas aan een publieke sfeer te waarborgen, zowel in een enkel debat (een enkelvoudig debat) als in de verzameling van debatten in de blogosfeer (een samengesteld debat). Hierdoor kunnen burgers deelnemen aan het publieke debat dat zich op de weblogs afspeelt.

Door de netwerkstructuur van weblogs zoals die ook werkt met de nieuwsvoorziening kunnen traditionele media beter peilen wat er speelt onder de bevolking in de publieke debatten. Dit dicht de kloof tussen het elitaire semi-publieke debat zoals zich dat in de traditionele media afspeelt en het publieke debat dat zich onder de burgers afspeelt en zorgt ervoor dat er één publiek debat ontstaat waaraan burgers, politici en media gelijkwaardig kunnen deelnemen.

Ook politici zijn minder afhankelijk van de traditionele media om zich te mengen in het debat, ze kunnen hun eigen weblog gebruiken om hun mening te uiten en om met burgers in discussie te gaan en ze zo te betrekken in het publieke debat.

Wanneer we terug kijken naar de deelvraag dan kunnen we daar zeker bevestigend op antwoorden. Weblogs stellen burgers in staat om zich te mengen in het publieke debat met politici en traditionele media.

[Volgende pagina >>>]